Inwestycje związane z zapewnieniem dostępu do wody pitnej w regionach Hrádek nad Nisou i Frýdlant wkraczają w kolejną fazę. Kraj Liberecki opublikował zaktualizowany raport dotyczący wykorzystania środków z Funduszu Turów. Do końca sierpnia 2026 roku z funduszu wydatkowano już ponad 367 milionów koron, czyli ok. 66 milionów złotych.
Fundusz Turów odgrywa kluczową rolę w zabezpieczaniu dostaw wody pitnej dla mieszkańców obszarów dotkniętych skutkami działalności czeskiego i polskiego rejonu górniczego. Zgodnie z danymi na dzień 31 sierpnia 2026 r., łączna wartość 16 przygotowanych i realizowanych projektów wynosi 817,7 mln CZK, z czego dotychczas wydatkowano 367,3 mln CZK.
Na dedykowanym, przejrzystym koncie bankowym Kraju Libereckiego (FOND TURÓW-ČR-PL) znajduje się obecnie 646 998 864,45 CZK. Od 2022 roku sam rachunek wygenerował 168,2 mln CZK z tytułu odsetek. Ponadto inwestorom udało się pozyskać pokaźne dofinansowania zewnętrzne – 348 655 254,82 CZK z Programu Operacyjnego Środowisko (Państwowy Fundusz Ochrony Środowiska) oraz 15 823 900 CZK z Ministerstwa Rolnictwa Czeskiej Republiki.
– Środki z Funduszu Turów przeznaczone są przede wszystkim na zapewnienie wody pitnej mieszkańcom terenów dotkniętych działalnością górniczą. Co ważne, poszczególne projekty są sukcesywnie realizowane – część została ukończona, inne są w trakcie budowy lub na etapie przygotowań – podkreśla Martin Půta, hejtman Kraju Libereckiego.
– Jednocześnie pieniądze, które nie są jeszcze potrzebne do sfinansowania kolejnych etapów, pozostają na rachunku i generują odsetki. Od 2022 roku zyskaliśmy w ten sposób ponad 168 milionów koron, które również zasilą działania związane z łagodzeniem skutków wydobycia – dodaje Půta, wyrażając zadowolenie ze skutecznego pozyskiwania dotacji państwowych i unijnych przez lokalnych inwestorów.
Zaktualizowany przegląd przedstawia postępy prac w poszczególnych gminach:
- Stacja Uzdatniania Wody w Machnínie (koło Liberca): Przebudowa obiektu została oficjalnie zakończona. Całkowity koszt wyniósł niemal 112 mln CZK, a ostatnia rata dotacji z budżetu regionu została przekazana w czerwcu tego roku.
- Horní Vítkov (koło Chrastavy): Zakończono budowę głównego magistrali wodociągowej oraz wewnętrznej sieci przyłączy do poszczególnych budynków. Obecnie trwa procedura odbiorowa i formalności związane z pozwoleniem na użytkowanie.
- Hrádek nad Nisou: Prace nad wielkim projektem zaopatrującym miasto w wodę (wartość niemal 176 mln CZK) osiągnęły pod koniec sierpnia 86% zaawansowania. Przekazanie poszczególnych odcinków budowlanych zaplanowano na IV kwartał 2026 roku.
- Václavice: Nowy ciąg wodociągowy jest już gotowy, obecnie trwa budowa przyłączy do prywatnych posesji.
Prace przygotowawcze przenoszą się również w rejon Frýdlantu, gdzie planowane są cztery duże projekty (Turów I–IV). Obejmują one zwiększenie przepustowości stacji uzdatniania wody we Frýdlancie, rozbudowę ujęć wody U Nemocnice i Bažantnice, podłączenie miejscowości Bulovka i Dětřichov do sieci oraz modernizację istniejącej infrastruktury.
– W Machnínie stacja uzdatniania jest gotowa, w Hrádku nad Nisou większość prac dobiega końca, a we Václavicach powstają przyłącza. Jednocześnie trwają intensywne przygotowania na Frýdlantsku. Dla Dětřichova wydano już pozwolenie na budowę i trwa przetarg na wykonawcę, natomiast dla Bulovki złożono wniosek o pozwolenie. Poszczególne budowy będą ruszczać sukcesywnie, w zależności od stanu przygotowań – wyjaśnia Jiří Klápště, zastępca hejtmana ds. środowiska i rolnictwa.
Na prace budowlane w ramach projektów Turów I–IV w Funduszu Turów zarezerwowano 400 milionów koron. Dodatkowo w kwietniu br. Sejmik Kraju Libereckiego przyjął zobowiązanie do współfinansowania tych inwestycji z budżetu regionalnego w latach 2027–2030 kwotą do 39 milionów koron. Umowy z wykonawcami będą podpisywane stopniowo wraz z uzyskiwaniem gotowości formalno-prawnej.
Fot. Liberecki Kraj