Ewolucja nazewnictwa Bogatyni oraz całego regionu Worka Turoszowskiego stanowi fascynujące studium przypadku, w którym historia polityczna bezpośrednio dyktuje reguły lingwistyczne. Proces ten, rozpoczęty tuż po zakończeniu II wojny światowej, był próbą znalezienia równowagi między rzetelną dokumentacją historyczną a potrzebą silnej polonizacji terenów, które przez wieki znajdowały się pod administracją czeską i saską. Dziś mija 79 od oficjalnego nadania obecnej nazwy.
Fundamentem dzisiejszej nazwy jest średniowieczny zapis Richnov lub Richinowe z 1262 roku, który wskazuje na wczesny kontakt języków słowiańskich z niemczyzną na pograniczu łużyckim. Przez stulecia pierwotna forma ewoluowała w kierunku niemieckiego Reichenau, co w dosłownym tłumaczeniu oznaczało bogate błonia lub żyzne łąki nad rzeką Miedzianką. Ta semantyczna zasobność terenu stała się kluczem do powojennych poszukiwań onomastycznych.
W burzliwym okresie lat 1945–1947, kiedy administracja polska dopiero krzepła w tak zwanym Worku Żytawskim, zapanował stan przejściowy określany mianem dzikiego nazewnictwa. Nowi osadnicy oraz lokalni urzędnicy najczęściej posługiwali się nazwą Rychwałd, która była hybrydą fonetyczną łączącą niemiecki rdzeń z polską końcówką typową dla nazw miejscowości w głębi kraju. Równolegle w literaturze i na mapach sztabowych pojawiała się forma Rychnów, będąca bezpośrednim nawiązaniem do zapisów starołużyckich.
Ostateczny kształt nazewnictwu nadała Komisja Ustalania Nazw Miejscowości pod przewodnictwem profesora Stanisława Srokowskiego. Eksperci stanęli przed wyborem między zatwierdzeniem popularnego Rychwałdu a stworzeniem nowej formy, która silniej akcentowałaby polski charakter ziem odzyskanych. Wybór padł na Bogatynię, która nie jest historyczną kontynuacją dawnego Richnov, lecz precyzyjnie skonstruowaną kalką semantyczną. Poprzez dodanie do rdzenia bogat- archaizującego przyrostka -ynia, stworzono neologizm, który brzmieniowo nawiązuje do najstarszych polskich nazw geograficznych.
Podobny proces transformacji przeszły sąsiednie miejscowości regionu, gdzie niemieckie Königshain zamieniono na Działoszyn, a Bad Oppelsdorf stał się Opolnem-Zdrojem. Każda z tych decyzji miała na celu wymazanie obcej warstwy onomastycznej i zastąpienie jej systemem kojarzącym się z rdzenną słowiańszczyzną. Choć z perspektywy czysto naukowej Bogatynia bywa określana przez językoznawców jako konstrukcja gabinetowa, to w ciągu ostatnich dekad nazwa ta wrosła w świadomość mieszkańców, stając się trwałym elementem tożsamości regionalnej.
Związek nazwy z zasobnością terenu zyskał dodatkowe potwierdzenie w rozwoju przemysłu wydobywczego i energetycznego, co symbolicznie domknęło proces transformacji miejscowości z saskiej wsi w kluczowy ośrodek gospodarczy. Współczesna Bogatynia jest więc nie tylko wynikiem dekretów administracyjnych z 1947 roku, ale przede wszystkim świadectwem zdolności języka do kreowania nowej rzeczywistości społecznej na styku trzech granic.
