Już w najbliższą niedzielę, 31 maja 2026 roku, miłośnicy historii, unikalnej architektury i regionalnych skarbów będą mieli niepowtarzalną okazję, by zajrzeć do wnętrz, które na co dzień pozostają zamknięte dla oczu przechodniów. Nadchodzi Dzień Otwarty Domów Przysłupowych – wyjątkowe święto Krainy Domów Przysłupowych, czyli magicznego regionu na styku Polski, Czech i Niemiec.
Dom Chlebowy przy ulicy Kościuszki w Bogatyni, fot. bogatynia.info.pl
Na całym obszarze Górnych Łużyc zachowało się około 19 tysięcy tych unikalnych obiektów, z czego w granicach Polski znajduje się nieco ponad 600. To prawdziwe perełki budownictwa ludowego, łączące w sobie konstrukcję zrębową, ryglową oraz murowaną. W tym roku po polskiej stronie do zwiedzania zgłoszono aż 47 obiektów, w tym 10 zupełnie nowych, które zadebiutują w programie i po raz pierwszy otworzą swoje podwoje dla szerokiej publiczności.
Choć mapa tegorocznego wydarzenia rozciąga się od Szklarskiej Poręby po Zgorzelec, to jedno miejsce na mapie Dolnego Śląska świeci w tym dniu najjaśniejszym blaskiem. Reportaż z tego niezwykłego święta warto zacząć od Bogatyni, oznaczonej na oficjalnych planach dumnym numerem 20. To właśnie tutaj zagęszczenie tych architektonicznych cudów jest największe, a miasto i okoliczne gminy przygotowały dla odwiedzających prawdziwą podróż w czasie.
Spacerując ulicami Bogatyni, turyści natkną się na niesamowitą różnorodność form i stanów zachowania tych kilkusetletnich domów tkaczy. Architektoniczne serce miasta bije w tym dniu najmocniej przy ulicy Aleja Żytawska, gdzie pod numerami 17, 18, 30, 32 i 33 można podziwiać kunszt dawnych mistrzów. Tradycja tętni życiem również przy ulicy Armii Krajowej 13, Pastwiskowej 3 oraz na Placu Bohaterów Warszawy 4. Reporterzy i turyści z pewnością skierują swoje kroki w stronę ulicy 1 Maja, gdzie pod numerami 1 i 8 kryją się kolejne świadectwa dawnych epok.
Niezwykłe wrażenie robi słynny „Dom Chlebowy” przy ulicy Kościuszki 114 oraz unikalny budynek przy ulicy Słowackiego 7, będący pokazem mistrzowskiej translokacji, czyli skomplikowanego procesu przeniesienia i rekonstrukcji historycznego obiektu. Bogatynia udowadnia, że tradycja płynnie łączy się tu z nowoczesnością, co potwierdza tegoroczny debiut w programie – nowy dom przysłupowy przy ulicy Andersa 5, wybudowany współcześnie z poszanowaniem dawnych technik, który będzie można podziwiać z zewnątrz. Ślady przeszłości prowadzą także poza samo miasto. W sąsiednim Działoszynie pod numerem 163 na odkrycie czeka dawna kuźnia, natomiast w pobliskiej Jasnej Górze zachwyca klimatyczna agroturystyka „U Alchemika”.
Wielkie świętowanie w Bogatyni wykracza daleko poza samo podziwianie kunsztu dawnych cieśli, ponieważ wydarzenie to ma przede wszystkim integrować i przypominać o bogatej tożsamości regionu. Głównym punktem spotkań i sercem całego wydarzenia stanie się Jarmark Przysłupowy, zorganizowany w przestrzeni przy ulicy Aleja Żytawska 30-33.
To właśnie tam lokalni rzemieślnicy, artyści i producenci regionalnych przysmaków stworzą niepowtarzalny klimat handlowego i kulturalnego święta. Odwiedzający będą mieli okazję nie tylko zakupić unikalne rękodzieło czy skosztować tradycyjnych specjałów, ale przede wszystkim porozmawiać z ludźmi, którzy na co dzień dbają o ratowanie tego wyjątkowego dziedzictwa Górnych Łużyc.
Wstęp do wszystkich obiektów biorących udział w akcji jest całkowicie darmowy, a gospodarze z otwartymi sercami czekają na turystów, by opowiedzieć niesamowite, często osobiste historie swoich domów. Oficjalny Dzień Otwarty Domów Przysłupowych startuje już w najbliższą niedzielę, 31 maja 2026 roku, a idealnym punktem wyjścia do rozpoczęcia tej historycznej przygody jest ulica Aleja Żytawska w Bogatyni.
Dla tych, którzy nie będą mogli pojawić się na miejscu osobiście lub już teraz chcą poczuć przedsmak niedzielnej włóczęgi, organizatorzy przygotowali specjalną platformę z wirtualnymi spacerami pod adresem internetowym https://360.kulturnet.pl/domy-przyslupowe/. Wszystko wskazuje na to, że nadchodzący weekend w regionie upłynie pod znakiem odkrywania tajemnic, które od wieków kryją się za drewnianymi słupami bogatyńskich domów.