Podczas gdy świat świętuje nadejście Nowego Roku, Bogatynia obchodzi dziś serię rocznic, które ulepiły jej tożsamość. Od zjednoczenia feudalnych gruntów, przez narodziny Kombinatu Turów, aż po wielką reformę administracyjną – 1 stycznia to dla nas data narodzin nowoczesności.
Miedzianka i Bogatynia, nierozerwalne przyjaciółki, fot. bogatynia.info.pl
Fundamenty pod dzisiejszą Bogatynię położono dokładnie 1 stycznia 1904 roku. Przez blisko 600 lat miejscowość (ówczesne Reichenau) była podzielona między jurysdykcję klasztoru St. Marienthal a miasto Żytawa. Ten feudalny dualizm hamował rozwój. Dopiero noworoczny dekret z 1904 roku scalił osadę w jedną saską gminę, otwierając drogę do spójnego planowania infrastruktury i wykorzystania złóż węgla.
Dokładnie 68 lat temu, 1 stycznia 1958 roku, zapadła decyzja, która na zawsze zmieniła krajobraz i klimat regionu. Powołano do życia przedsiębiorstwo „Kopalnia i elektrownia Turów w budowie”. Był to moment krytyczny dla gospodarki PRL.
Już 18 stycznia do miasta przybyli pierwsi inżynierowie, a Bogatynia stała się placem budowy na skalę narodową. Inwestycja ta pociągnęła za sobą.budowę nowoczesnej drogi ze Zgorzelca przez Działoszyn. Powstala również linia kolejowa dedykowana transportowi materiałów budowlanych i węgla. Rozpoczęto przygotowanie odkrywki „Turów II”.
Ewolucja kombinatu również trzymała się noworocznego rytmu – to właśnie 1 stycznia 1961 roku przyjęto ostateczną nazwę „Kombinat Górniczo-Energetyczny Turów w budowie”, co zwiastowało integrację wydobycia z produkcją prądu w blokach 200 MW.
Ostatnim akordem tej noworocznej symfonii zmian był 1 stycznia 1973 roku. To wtedy miasto ostatecznie wchłonęło osiedle Turoszów, stając się terytorialnym gigantem i bezpośrednim gospodarzem terenów kopalnianych. Reforma ta scaliła administracyjnie miasto również z Markocicami. To historyczne połączenie pozwoliło zachować unikalny charakter regionu – Markocice, z ich tradycją włókienniczą i najliczniejszym zbiorem domów przysłupowych, stały się kulturową przeciwwagą dla surowego, przemysłowego charakteru centrum. Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów, Bogatynia znacząco powiększyła swoje terytorium. Najważniejszym elementem tej zmiany było przyłączenie Turoszowa oraz Markocic, a także mniejszych kolonii i osad. Miasto stało się jednym z największych obszarowo ośrodków w ówczesnym województwie wrocławskim.
Analizując te daty (1904, 1958, 1973), widzimy, że 1 stycznia to w Bogatyni coś więcej niż tylko zmiana kartki w kalendarzu. To momenty, w których miasto „przepoczwarzało się” z feudalnej wsi w przemysłowe serce Europy Środkowej.
Dziś, spacerując Aleją Żytawską, w Markocicach lub patrząc na ogrom elektrowni, pamiętajmy, że to właśnie w Nowy Rok zapadały decyzje, dzięki którym Bogatynia jest dziś tym, czym jest – unikalnym połączeniem łużyckiej tradycji i energetyczno - górniczej historii.