Muzea Miejskie w Zittau zapraszają na wyjątkowe wydarzenie historyczne, które wprost dotyka przeszłości naszej gminy. W piątek, 13 listopada 2026 roku o godzinie 17:00, w Muzeum Historii Kultury Klasztor Pofranciszkański przy Klosterstraße 3 w Zittau odbędzie się uroczysty wernisaż wystawy pod tytułem „Tajemnica państwowa! Zittwerke. Koncern zbrojeniowy nazistowskich Niemiec”. Ekspozycja będzie dostępna dla zwiedzających od 14 listopada 2026 roku do 30 maja 2027 roku.
Fot. ŁGP
Projekt jest efektem wieloletnich prac badawczych i edukacyjnych, których celem jest rzetelne oddzielenie faktów historycznych od mitów. Narosłe wokół Zittwerke legendy, w tym opowieści o rzekomo nieodkrytych podziemnych zakładach produkcyjnych, zostaną poddane naukowej weryfikacji po obu stronach granicy. Cała ekspozycja została przygotowana w trzech językach: polskim, niemieckim i czeskim. Wśród zgromadzonych materiałów zwiedzający zobaczysz oryginalne eksponaty związane z produkcją silników odrzutowych Jumo 004, unikalne plany oraz dokumentację zakładową, relacje świadków i robotników przymusowych, a także prezentowane po raz pierwszy makiety w skali przedstawiające pierwotny wygląd całego kompleksu. Uzupełnieniem wystawy głównej jest działająca od jesieni ekspozycja plenerowa z tablicami informacyjnymi w kluczowych punktach Zittau oraz regionu, w tym również po polskiej stronie w Sieniawce.
Historia fabryki jest bezpośrednio związana z terenem gminy Bogatynia. Zittwerke stanowiło zakłady-przykrywkę koncernu Junkers z Dessau. W latach 1943–1944 przeniesiono tu produkcję nowoczesnych napędów do myśliwców Messerschmitt Me 262. Głównym sercem produkcyjnym stały się rozbudowane koszary w Kleinschönau, czyli dzisiejszej Sieniawce. W skrajnie nieludzkich warunkach pracowały tam tysiące więźniów i robotników przymusowych, w tym kobiety z filii obozu koncentracyjnego KL Groß-Rosen. Ten lokalny wątek wychodzi z cienia dzięki wieloletniej pracy pasjonatów z Łużyckiej Grupy Poszukiwawczej oraz wsparciu samorządu gminy Bogatynia, co pozwoliło przywrócić pamięć o tamtych wydarzeniach i ofiarach przymusowej pracy.
Podczas oficjalnego otwarcia gości powita dyrektor Muzeów Miejskich w Zittau dr Peter Knüvener. Słowo powitalne wygłoszą Nadburmistrz Zittau Thomas Zenker, Starosta powiatu Görlitz dr Stephan Meyer oraz Burmistrz Miasta i Gminy Bogatynia Wojciech Dobrołowicz. Program wernisażu zwieńczy panel moderowany z udziałem zaproszonych gości.
Organizatorzy proszą o wcześniejsze potwierdzenie udziału w wernisażu do 11 listopada 2026 roku pod numerem telefonu +49 3583 554790 lub drogą mailową na adres