To jedyny taki dzień w roku, kiedy granice zacierają się, a prywatne progi stają się gościnnymi portalami do przeszłości. Już w niedzielę, 31 maja 2026 roku, w godzinach od 12:00 do 18:00, odbędzie się kolejna edycja Dnia Otwartych Domów Przysłupowych. Na pasjonatów historii i architektury czeka blisko 50 obiektów po polskiej stronie granicy.
Aleja Żytawska, fot. bogatynia.info.pl
Kraina Domów Przysłupowych to unikalny w skali światowej region na styku Polski, Czech i Niemiec. Choć na całych Łużycach zachowało się około 19 tysięcy takich konstrukcji, w granicach Polski przetrwało ich niewiele ponad 600. To właśnie te „architektoniczne perełki” staną się głównymi bohaterami nadchodzącego święta.
Wydarzenie jest nie tylko lekcją historii, ale przede wszystkim dowodem na to, że zabytkowe mury mogą tętnić współczesnym życiem. Jak podkreśla Elżbieta Lech-Gotthardt ze Stowarzyszenia Dom Kołodzieja i jedna z głównych animatorek ochrony tego dziedzictwa:
„Kraina Domów Przysłupowych to wyjątkowy region historycznych Łużyc — miejsce, gdzie spotykają się granice Polski, Czech i Niemiec, a wspólne dziedzictwo kulturowe tworzy niepowtarzalny krajobraz”.
Tegoroczna edycja zapowiada się rekordowo. Na samej mapie polskiej części regionu do zwiedzania zgłoszono aż 47 obiektów. Wśród nich znajdują się nie tylko klasyczne domy przysłupowe, ale także budynki ryglowe i murowane, które razem tworzą spójny krajobraz kulturowy.
Organizatorzy zwracają uwagę, że aż 10 obiektów zadebiutuje w tym roku w programie, co pozwoli stałym bywalcom na odkrycie zupełnie nowych historii. Co ciekawe, tradycja przysłupowa wciąż inspiruje współczesnych budowniczych.
„W tym roku po polskiej stronie do zwiedzania zgłoszono 47 obiektów, w tym 3 obiekty nowo wzniesione, które formą i rozwiązaniami architektonicznymi nawiązują do najbardziej charakterystycznych cech domów przysłupowych” – wskazuje Elżbieta Lech-Gotthardt.
Co czeka na turystów?
Oprócz możliwości zajrzenia do prywatnych izb i podziwiania kunsztu dawnych cieśli, organizatorzy przygotowali szereg wydarzeń towarzyszących: Jarmark Przysłupowy w Bogatyni (Aleja Żytawska), wystawy malarstwa i prezentacje rzemieślnicze (m.in. w Jeleniej Górze i Leśnej), prelekcje w „Strefie Ruinersa” na dworcu w Leśnej.
Dzień Otwartych Domów Przysłupowych to – jak zaznacza Lech-Gotthardt – „wyjątkowa okazja, by zajrzeć do wnętrza tradycyjnych domów i zobaczyć, jak wygląda ich współczesne życie”.
Dla tych, którzy nie będą mogli pojawić się na miejscu osobiście, dostępne są również wycieczki wirtualne pod adresem 360.kulturnet.pl/domy-przyslupowe. Jednak nic nie zastąpi zapachu starego drewna i gościnności gospodarzy, którzy 31 maja od południa będą czekać na gości z szeroko otwartymi drzwiami.
Wydarzenie: Dzień Otwartych Domów Przysłupowych 2026
Data: 31 maja 2026 r.
Godziny: 12:00 – 18:00
Miejsce: Region Łużyc (powiaty: zgorzelecki, lubański, karkonoski, lwówecki, bolesławiecki, złotoryjski i kamiennogórski).